Venezuela’daki Ulusal Ev Kadınları Birliği

27 Nisan 2005

Benjamin Dangl

Venezuela hükümeti, Başkan Hugo Chavez liderliğinde, ücretsiz eğitimi, sağlık bakım giderlerini, toprak reformunu, meslek sınıflarını ve kitle iletişim araçları projelerini, ki bunların hepsi Venezuela’nın en yoksul toplulukları için çok faydalıdır, finanse etmek için ulusal petrol zenginliklerini yeniden dağıttı. Hükümetin bu girişimlerine ek olarak, birçok Venezuela vatandaşı kendi sendikalarını, kooperatiflerini ve birliklerini kurmaya başlama işini üzerine aldı. Bu hareketteki yenilikçi gruplardan biri de Ulusal Ev Kadınları Birliği.

Birlik, 2003’te kuruldu ve ülke çapında binlerce kadını kapsayarak büyüdü. Üyeler ağırlıklı olarak düşük gelirli evlerden geliyorlar ve %30’u bekar ya da dul. Topluluğa üyelik ücretsiz, ve girdikten sonra üyelere bir kimlik kartı ve ulusal Bolivarcı Anayasanın* ücretsiz bir kopyası veriliyor.

Merida eyaletinin Ev Kadınları Birliği Genel Koordinatörü olan Lizarde Prada, belgenin kendisine ait kopyasını çıkarırken “Biz bu anayasanın kızlarıyız” diyor. Anayasa kadınların sağlık ve refahını, eğitim ve evden pay alma hakkını garantiliyor. Küresel düzeyde, ev kadınlarını tanıyan başka bir anayasa yok.

Anayasa, Venezuela’nın 19. yüzyıl özgürlükçüsü Simon Bolivar’dan sonra adlandırılan politik bir süreç olan Bolivarcı devrimin en temel parçalarından biri. 1999’da Başkan Chavez’in öncülük ettiği bir hareketle, anayasa, hükümette ve ülkedeki komşu gruplarda yer alan bir dizi referandumla ve düzenleme oturumlarıyla tamamen elden geçirildi. Kadınların tanınması, dökümanın birçok ilerici yönlerinden biri.

Prada benimle, topluluğun, Venezüella’nın batısında dağlık bir eyalet olan Merida’daki aktivitelerinin merkezi olan kalabalık bir ofiste konuştu. Ofisin duvarları Başkan Chavez’in resimleriyle ve Irak Savaşı karşıtı posterlerle kaplıydı. Prada, söyleşi boyunca hayat doluydu, belli ki birliğin işlerine gönülden bağlanmıştı. Görüşme boyunca, her iki cep telefonu da sürekli çaldı ve birlik çalışanları ofisin içine ve dışına doğru koşturdu.

“Biz büyük bir müesseseyiz ve mucizeler gerçekleştiriyoruz. Bu insanlara balık vermekle değil, nasıl balık avlanacağını, nasıl iş bulunacağını, burası dışındaki hükümet programlarına nasıl katılınacağını öğretmekle ilgili.” diyor Prada. “Biz, yani birlik, insanlara farklı bir yön gösteren bir kanalız. Genellikle bu mütevazi kadınlar paranın ve ulaşılabilir kaynakların olduğunu bilmiyorlar. Bu sadece nerede olduklarını bilme sorunu.”

Birlik üyelerine yasal destek sağlıyor ve onları hükümetin ücretsiz eğitim, sağlık ve sübvanse edilen yiyecek programları hakkında bilgilendiriyor. Ayrıca -eğer birlik başarılı olursa- elli yaş üzerindeki kadınları mükafatlandırmak amacıyla hükümetin bir emekli aylığı vermesi için kulis yapıyorlar. Birliğin Merida’daki bölümünün, yerel bir radyo olan Radyo Horizante’de haftalık bir programı var. Bu yolla, üyeler halka, yaptıklarıyla ve toplumun ilgisini çekecek projelerle ilgili bilgi veriyorlar. Buna ek olarak, ayda iki kez, kadınlar ailelerine öğle yemeği yedirdikten sonra katılabilsinler diye öğleden sonra saat bir buçukta yapılan toplantıları var. Son dönemlerdeki bir toplantıya Merida eyaletinin dört bir yanından binlerce kadın katıldı.

Prada, “Bizim, ayrıca, kadınlara toplum işlerini ve küçük işlerde ortaklıklar geliştirmeyi öğreten üyelerimiz de var. Örneğin, belli bir semtte yaşıyorsanız ve mesela muz gibi bir hammaddeye sahipseniz, bunu şeker dükkanı için kullanın ve işiniz için yerel taşıma kullanın. Bunların hepsi daha yerel işler doğuracak.” diyor. Ev Kadınları Birliği’ne bağlı, bir kısmı yemek pişirme ve dağıtımıyla, diğer kısmı dikiş ve tekstille ilgilenen farklı kooperatifler de var.

“2005 Haziranında, Merida’da ulusal bir spor olayı gerçekleşecek ve Ev Kadınları Birliği bu olayda büyük bir rol oynamayı umut ediyor. Bu olaydan faydalanmak istiyoruz ve bunun topluluğumuzda işe ihtiyacı olan insanlara ulaşması için çalışacağız.” diye açıklıyor Prada. Birlik, ayrıca, Merida’da ders verebilecekleri, toplantı düzenleyebilecekleri, kendi üyeleri tarafından yapılan ürünleri ve çizimleri satabilecekleri bir binaya sahip olmak için çalışıyor. Ayrıca birlik, bazı ev işlerinde uzman olan kadınları diploma ile ödüllendiriyor. Değerlendirmelerden sonra kadınlar, ekmek yapımı, dikiş dikme, yemek pişirme, saç kesme, şekerleme yapma gibi ev işlerinin diplomasını alıyorlar.

“Kadınlarımızın çoğu, her zaman evlerinin içindeler” diyor Prada.” Evlerinde aşçı, dekoratör, öğretmen, çoçuk bakıcısı ve doktor olarak çalışıyorlar. Bunların hepsini bir kişi yapıyor. Birliğimiz ev kadınlarına yetki vermek için çalışıyor. Çoğu evlerine tıkılıp kalmış durumda, okumak ya da yazmak için zamanları yok, her zaman yemek pişiriyorlar ve temizlik yapıyorlar, bilgilendirilmiyorlar. Çoğu şimdi gözlerini açıyor.”

Serbest yazar olan Benjamin Dangl aynı zamanda Güney Amerika odaklı sanal bir aktivizm ve politika dergisi olan www.UpsideDownWorld.org’da editör. 

-----------------

*Başkan Hugo Chavez'in, 19. yüzyılda Latin Amerika'da yaşamış olan özgürlükçü Simon Bolivar'ın fikirleri doğrultusunda yapmış olduğu devrimden sonra, 1999'da çıkarttığı anayasa. (ç.n.)

Çeviren: Birgül (Feminist Kadın Çevresi)