Küresel Isınma Sarmalları
Yukarı Doğru Sarmallar, Yukarı Doğru
Geoffrey Lean
29 Mart 2004, Independent
Atmosferdeki karbon
dioksit düzeyinin büyük miktarda artması küresel ısınmanın kontrol
dışına çıktığı korkularını arttırdı.
A.B.D. hükümeti bilimcilerinin ölçümleri, iklim değişikliğinin
ana kaynağı olan gaz yoğunluğunun, son 12 ayda rekor miktarda
arttığını gösteriyor. Bu yıl, ani artışların meydana geldiği
birbirini takip eden üçüncü yıl ve eşi olmayan üç yıllık bir
yükseliş.
Bilimciler bu ani artışın sebebini açıklayamıyorlar ve küresel
ısınmanın kendi kendini beslemesinden korkuyorlar. Yani sıcaklığın
artması karbon dioksit miktarını arttırıyor, ve böylece sıcaklık
daha da artıyor. Bu gelişme ciddi bir alarm olmalı, çünkü kendi
kendini besleyen ısınma sarmalı başedilemez boyutlara ulaşabilir.
Bu gelişme resmi raporlarda, İngiltere’nin gaz emisyonunun geçen
seneye göre yüzde üç –ki bu önceki seneye göre iki kat fazladır-
arttığı şeklinde gözüküyor. Daha fazla enerji tüketimi ve güç
santrallerinde doğal gaz yerine kömür kullanılması sebebiyle,
hükümetin emisyonları 2010 a kadar %19 azaltma hedefini tehlikeye
sokuyor.
Bu aynı zamanda, önceki ulaşım sekreteri olan ve hala Tony
Blair’e yakın Stephen Byers’ın başkanlığındaki, Kyoto anlaşması
etrafındaki kayıt karmaşasını kırmak için yeni girişimle çakışıyor.
Byers, Başkan Bush’un bu anlaşmaya karşı duruşu ile oluşan
çözümsüzlüğü aşmak için öneriler geliştirmeye çalışan, Sosyal
Politikalar Araştırmaları Enstitüsü (Public Policy Research
Institute) ve A.B.D.’li ve Avustralyalı düşünce kuruluşları
(think-thank) tarafından işletilen yeni bir projeye A.B.D.
Cumhuriyetçiler Senatörü Olympia Snowe ile eşbaşkanlık ediyor.
Karbon dioksit ölçümleri, muazzam kubbesiyle dünyadaki en sağlam
dağı olarak kabul edilen Hawaii’deki Mauna Loa dağının 3500 m
yükseklikteki zirvesinde A.B.D. hükümetinin lusal Okyanus ve
Atmosfer İdaresi (National Oceanic and Atmospheric Administration)
için çalışan bilimciler tarafından yapılmaktadır.
Son 46 yıldır bu zirvede –yeryüzünün nefes aldığı bu yerde-
ölçümler yapılıyor. En yakın ana kara en az 2800 km uzakta ve 3 km
aşağıdaki Hawaai’nin hava kirliliğinden etkilenmeyecek kadar
yüksekte olduğu için ideal bir yer.
Bir hafta önceki en son ölçümler, karbon dioksit düzeyinin 379
ppm’e (milyonda 379 parçacık) yükseldiğini gösteriyor. Önceki seneki
değer 376 ppm, 2002’de 373 ppm ve 2001’de 371 ppm ‘di. Bunlar
kayıtlara geçen en büyük artıştan üçü. (diğeri 1998’deydi) ve
benzeri olmayan bir dizi oluşturuyorlar. Bu üçünün toplamı geçen
onyıldaki ortalama artış hızına göre %64 artışı gösteriyor, yılda
1.8 ppm.
A.B.D.’li bilimcilerin bu kayıtları analiz etmeleri gerekiyor ve
bunların dikkate değer sıçramalar olduğunu vurgulamalrı gerekiyor.
Mauna Loa’daki ilk ölçümleri başlatan Charles Keeling’in oğlu Prof.
Ralph Keeling diyor ki: “daha sıcak bir dünyaya doğru yol alıyoruz.”
Çeviri: Gökhan Gökçen
|