Meksikalı Kadın Aktivistler Silah Altında Reform Yapıyorlar

Nocha Cattan*

10 Ağustos 2009

Çeviren: Begüm Aydın

Yazının orijinali için tıklayınız.

MEXICO CITY (WOMENSENEWS)— Meksika Federal Hükümeti 2007’de, aile içi şiddetinin mağdurlarını koruyan bir yasayı onayladı, ulusal bir şiddet karşıtı komisyon kurdu ve cinsiyet istismarlarını dizginlemek için özel bir başsavcı atadı.

Meclisin cinsiyet eşitliği komitesinin başkanlığını yapan açıkyürekli parlementer Maricela Contreras son zamanlarda vermiş olduğu bir beyanda, henüz bu çabaların ‘hükümsüz’ olduğunu belirtti.

Mexico City Kadın Cinayetleri Gözlemevi’nin sözcüsü Yuriria Rodriguez, Meksika eyaletlerinin yarıdan fazlasının, aile içi şiddet yasasını henüz yürürlüğe koymadığını vurguladı.

Bunlara ek olarak, aktivistler, ulusal komisyonun, cinayetlerin çözümüne yönelik çok az iş yapan Juarez’deki (400’den fazla çözülmemiş kadın cinayetleriyle uluslararasında kötü şöhret edinen bir kıyı şehri) yerel bir kuruluşun uzantısı olduğunu belirtiyorlar. Kadın Cinayetleri Gözlemevine göre:“İçişleri Bakanlığı Juarez komisyonunu ulusal bir yapıya dönüştürürken, dikkati birçok katilin hâlâ özgürce gezindiği şiddet şehrinden uzağa çekiyor.’ Ancak, otoriteler Juarez’in seri katillerinin yarıdan fazlasının yakalandığını belirtiyorlar.

Aktivistler ayrıca kadınlara yönelik suçlar için özel olarak atanan başsavcının cinayetleri çözecek gerçek bir gücü olmadığından endişe duyuyorlar.

ÜLKE ÇAPINDA KADIN CİNAYETLERİ VAKALARI

Özel başsavcı Guadalupe Morfin, cinayet federal bir suç sayılmazken, devlet düzeyindeki araştırmalara yardımcı olmak için bıkmadan usanmadan çalıştığını ve 100’den fazla insan kaçakçılığı ve kaybolma vakasını çözdüğünü belirterek kendi makamını savundu.

Morfin: “Bizler mağdurların haklarına odaklanan ve bu konuda özel deneyime sahip olan Savcılık Merkez Dairesi’nin yegane başsavcılarıyız. Bu, bir grup psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve avukatın araştırmacılarla birlikte koordinasyon içerisinde çalıştığı ve mağdurları güçlendirmek için geliştirilmiş bir modeldir.’’

Morfin, en fazla cinayet oranlarına (her 100,000 kadından 5’i) sahip olan Guerrero ve Mexico City’ye gönderme yaparak, kadın cinayetlerinin Juarez’e özgü bir sorun olmadığını bildirdi. Ancak, vakaların azalmaya başladığına dair işaretlerin de bulunduğunu belirtti: 2007’de ülkedeki kadın cinayetleri 2006’ya göre 1,298’den 1,803’ e düştü.

Aktivistler, asıl mağdurların rapor edilmiş olanlardan çok daha fazla olduğunu söylüyorlar.

Mexico State (Mexico City’yi çevreleyen kalabalık banliyö topluluğu) kadın cinayetlerinde bir parlama noktası haline geldi. Hatta bazı açılardan, Juarez’deki cinayet dalgalarını gölgede bıraktı.

CİNAYETLER DURMADAN ARTIYOR

2005’ten beri, Mexico State’de 650’den fazla kadın vahşice öldürüldü-birçoğu tecavüze uğramış ve sakatlanmıştı. Bu sayı, 2001’de 26’dan, 2008’de 176’ya sabit bir şekilde arttı.

Suçlulardan birkaçı hâkim önüne çıkarıldı, sadece %12’si tutuklandı.Juarez gibi Mexico State’deki cinayetler de sıklıkla kitlesel göçün yaşandığı ve tam bir sosyal hizmetinsunulmadığı bölgelerde ortaya çıkıyor.

Düşük gelirli Meksikalı aileler Mexico City civarlarında iş arıyor, genellikle düzgün bir yolu ve sokak ışıkları olmayan, polisin bulunmadığı kenar mahallelerdeki gecekondularda yaşıyorlar. Bu riskli koşullar cinsel şiddete katkıda bulunuyor olabilir.

Fakat, Juarez’le ilişkilendirilen seri cinayetlerden farklı olarak, Mexico State’deki birçok cinayet aile üyeleri tarafından gerçekleştiriliyor. Devlet İstatistik Enstitüsü’nün 2006 yılı anketine göre, bölge %52.6’lık oranla eş şiddetinin ülkedeki en yüksek oranına sahip.

Bölgedeki artan kadın cinayetleri oranıyla başa çıkmak için atanan başsavcı Adriana Cabrera, bir yıl içerisinde çözülmüş cinayetlerin oranını %35’ten %50 civarına çıkarmayı başardığını dile getiriyor.

Ancak, katilleri yakalamanın daha zorlu olduğu ispatlanmış durumda, sadece %31’i göz altına alındı.

Cabrera, Juarez’le karşılaştırma yapmanın haksızlık olduğunu çünkü Mexico State’in 14 milyon insanıyla ülkenin en kalabalık nüfusunu oluşturduğunu, böylece daha fazla cinayet işlenmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ancak, bu büyüklükte bir bölge için ‘yetersiz’ savcının olduğunu da kabul ediyor.